අන්ධභූත ජාතකය

අන්ධභූත ජාතකය

ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළ බ්‍රහ්දත්ත නම් රජ්ජුරුවන්ගේ කාලයේ, අපගේ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ශරීරය අන්ධ වූ, එහෙත් ප්‍රඥාවෙන් අන්ධ නොවූ, පරපුටු නමින් හැඳින්වෙන එක් බමුණු පුත්‍රයෙක් ලෙස උපත ලැබූ සේක. ඔහු උපන් දා සිටම ඇස් පෙනීමෙන් තොර වුවද, ඔහුගේ මනසෙහි විචිත්‍ර චින්තනයන්, තියුණු තර්ක සහ ගැඹුරු ඥානයක් විය. ඔහු ජීවත් වූයේ තම පියාගේ නිවසේ, එහෙත් ඔහුගේ කීර්තියත්, බුද්ධියත් අසල්වැසි ගම්දෙරවල පවා පැතිර ගියේය.

දිනක්, බරණැස් රජුගේ මාලිගාවේ අතිශයින්ම දුර්ලභ, රන්වන් පැහැයෙන් දිදුළෙන, රජුගේ දෑස් මෙන් දිලිසෙන එක් අතිවිශිෂ්ට මුතු ඇටයක් අතුරුදන් විය. රජු ඒ මුතු ඇටය කෙරෙහි කෙතරම් ආදරයක් දැක්වූයේද යත්, එය නොමැතිව ඔහුට ආහාර පාන ගැනීමේ හෝ නිදා ගැනීමේ සතුටක් නොලැබුණි. රජු සියලු දෙනාටම අණකළේ, “මාගේ මුතු ඇටය සොයා ගන්නා තැනැත්තාට මා අතිශයින් ත්‍යාග කරමි. එසේ නොකරන්නෙකුට මරණ දඬුවම හිමි වෙයි.”

රජ මාළිගාව පුරාත්, නගරය පුරාත් සොදිසි කිරීම් සිදු විය. සෙබළු, සේවකයෝ, සෙසු බමුණෝ, වෙළඳුහු - සියලු දෙනාම මුතු ඇටය සොයා දැඩි වෙහෙසක් දැරූහ. එහෙත් කිසිවෙකුට එය සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. රජුගේ කෝපය වැඩි විය. ඔහුගේ මුහුණ රක්ත වර්ණයට හැරුණි. “මාගේ මුතු ඇටය කොහිද? මාගේ ජීවිතය එයයි! එය සොයාගන්නා තෙක් මට කිසිවක් නැත!” ඔහු කෑගැසුවේය.

එවැනි අවස්ථාවක, පරපුටු නම් අන්ධ බමුණු පුත්‍රයා ගැන රජුට ආරංචි විය. මුලදී රජු සැක සිතුවත්, ඔහුගේ ඇමතිවරු පවසා සිටියේ, “මහරජාණෙනි, ඔහු අන්ධ වුවද, ඔහුගේ ප්‍රඥාව අතිශයින්ම දිදුළයි. ඔහුට මෙම කාර්යය භාර දුනහොත්, සමහර විට අපට සාර්ථකත්වයක් ලැබීමට ඉඩ ඇත.”

රජු අණ කළේ, “පරපුටු බමුණා මෙහි ගෙන්වනු. මාගේ මුතු ඇටය සොයා ගැනීමට ඔහුට අවස්ථාවක් දෙන්නෙමි.”

පරපුටු බමුණා, තම සේවකයන්ගේ සහාය ඇතිව රජ මාළිගාවට පැමිණියේය. රජු ඔහුගේ දෑස් දෙස බලා, “බමුණ, ඔබ අන්ධ බව මම දනිමි. එහෙත් මගේ රන්වන් මුතු ඇටය සොයා ගැනීමට ඔබ සමත් වෙන්නෙහිද?”

පරපුටු බමුණා විනීතව හිස නමා, “මහරජාණෙනි, මාගේ දෑස් අන්ධ වුවද, මාගේ සිත අන්ධ නොවේ. මාට ටික වේලාවක් දෙන්න. මා මෙම මුතු ඇටය සොයා ගන්නෙමි.”

රජු පුදුමයට පත් විය. ඔහු පරපුටුට අවසර දුන්නේය. පරපුටු බමුණා රජ මාළිගාවේ විශාල ශාලාවක තනිව තැබුවේය. ඔහුට සෙබළුන් හෝ සේවකයන් හෝ නොතිබුණි. ඔහු තම සිත යොමු කළේය. ඔහු තම ශරීරය සන්සුන් කර ගත්තේය. ඔහු අතිශයින්ම ගැඹුරු භාවනාවක නියැළුණේය.

ඔහු මුළු ශාලාවම, එහි තිබූ සියලුම වස්තූන්, දොරවල්, ජනෙල්, සිවිලිම, බිම - සියල්ලම මානසිකව ස්පර්ශ කළේය. ඔහුට දැනුනේ, එක්තරා තැනක, ඉතාම කුඩා, සැඟවුණු ඉඩකඩක් ඇති බවයි. ඔහු ඊට ළං විය. ඔහුගේ අතින් ඔහු ස්පර්ශ කළේ, රජුගේ මුතු ඇටය බව ඔහුට තේරුණි.

“මහරජාණෙනි!” ඔහු හඬ නැගුවේය. “මාගේ මුතු ඇටය සොයා ගතිමි!”

රජු සහ ඔහුගේ ඇමතිවරු කඩිමුඩියේ එහි පැමිණියහ. පරපුටු බමුණා, තම අතින් ස්පර්ශ කරමින්, “මෙතැන, මහරජාණෙනි. මාගේ අතින් ස්පර්ශ කරන්න.”

රජු තම අත දිගු කර, ඔහු ස්පර්ශ කළේය. අන්ධ බමුණාගේ අතෙහි, කුඩා, රන්වන් පැහැයෙන් දිදුළෙන, රජුගේ මුතු ඇටය විය. රජුගේ සතුටට සීමාවක් නොවීය. ඔහු අතිශයින්ම ප්‍රීති විය.

“බමුණ, ඔබ අතිශයින්ම ප්‍රඥාවන්තය. මාගේ මුතු ඇටය ඔබ සොයා ගත්තේ කෙසේද?” රජු ඇසුවේය.

පරපුටු බමුණා පිළිතුරු දුන්නේය, “මහරජාණෙනි, මාගේ දෑස් අන්ධ වුවද, මාගේ සිත අන්ධ නොවේ. මා මෙම ශාලාවෙහි සියල්ල ස්පර්ශ කළෙමි. මාගේ සිතට දැනුනේ, එක්තරා තැනක, අනෙක් සියල්ලටම වඩා වෙනස්, යම් වස්තුවක් තිබෙන බවයි. ඒ වස්තුව, රජුගේ මුතු ඇටයයි. එය එහි තිබුණේ, එක්තරා සේවකයෙකු විසින්, රජුට නොපෙනෙන පරිදි, සඟවා තැබූ නිසාය. ඔහු එය මේ ශාලාවේ සිවිලිමෙහි, එක් කුඩා හිඩැසක සඟවා තිබුණි.”

රජු සේවකයා අල්ලා ගත්තේය. සේවකයා මුතු ඇටය සොරකම් කළ බවට පාපොච්චාරණය කළේය. රජු සේවකයාට දඬුවම් කළ අතර, පරපුටු බමුණාට අතිශයින්ම ත්‍යාග කළේය. ඔහුට ධනය, රන්, රිදී, වස්ත්‍ර, ආහාර – සියල්ලම ලබා දුන්නේය.

පරපුටු බමුණා, රජුගේ ත්‍යාග සියල්ල පිළිගෙන, තම නිවසට ගියේය. ඔහු තම ඥාතීන්ට, මිතුරන්ට, දුප්පත් අයට බෙදා දුන්නේය. ඔහුට ලැබුණු ධනයෙන් ඔහු තම පවුලට සුවපහසු ජීවිතයක් ගත කළේය. ඔහු කිසි විටෙකත් තම අන්ධභාවය ගැන පසුතැවුණේ නැත. ඔහු තම ප්‍රඥාවෙන්, තමාටත් අනුන්ටත් සතුට ගෙන දුන්නේය.

කලක් ගත විය. පරපුටු බමුණා මහලු වියට පත් විය. ඔහුගේ ශරීරය දුර්වල විය. එහෙත් ඔහුගේ සිත තවමත් උසස් විය. ඔහු තම ජීවිතය ගැන සතුටු විය. ඔහු තම ධර්මය අනුගමනය කළේය.

අප බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, අන්ධභූත නම් බමුණාගේ ස්වරූපයෙන්, අන්ධ වුවද, ප්‍රඥාවෙන් අන්ධ නොවී, ලෝකයට යහපතක් කළ ආකාරය මෙයයි.

ධර්ම දේශනාව

“යෝ ධම්මං පස්සති, සෝ මං පස්සති.” (යමෙක් ධර්මය දකියිද, ඔහු මා දකියි.)

මෙම ජාතකය අපට උගන්වන්නේ, ශාරීරික අන්ධභාවය, ප්‍රඥාවට බාධාවක් නොවන බවයි. සැබෑ දර්ශනය ඇත්තේ සිතෙහි, ප්‍රඥාවෙහි මිස, දෑස්හි නොවේ. බාහිර ස්වරූපයට වඩා, අභ්‍යන්තර ගුණධර්ම, ඥානය වැදගත් බව මෙම ජාතකය පෙන්වා දෙයි. අප බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, අන්ධ වුවද, තම තියුණු බුද්ධියෙන්, සත්‍යය සොයා ගත්හ. එසේම, අපද, බාහිර දේට මුළා නොවී, සත්‍යය ධර්මය සොයා යා යුතුය.

බාරම්මෝ

ප්‍රඥා පාරමී (ප්‍රඥාවේ පරිපූර්ණත්වය)